Słownik pojęć giełdowych

Akcje – to dokument świadczący, że ich posiadacz jest współwłaścicielem firmy, która te akcje wyemitowała.

Dywidenda – część zysku spółki wypracowanego w roku bilansowym przeznaczana przez zarząd spółki dla akcjonariuszy.
Podejmując uchwałę o podziale zysku między dotychczasowych akcjonariuszy WZA zobowiązane jest określić:
• 1. wysokość dywidendy przypadającej na jedną akcję
• 2. dzień ustalenia prawa do dywidendy
• 3. dzień wypłaty dywidendy.
Dywidenda jest wypłacana wszystkim akcjonariuszom, którzy posiadają akcje spółki w dniu, przyjętym jako dzień ustalenia prawa do dywidendy.
Jeżeli dotychczas nie byliśmy posiadaczami akcji spółki, która zdecydowała się na wypłatę dywidendy możemy nabyć akcje z prawem do dywidendy na giełdzie. Ostatnim dniem uprawniającym do nabycia akcji z prawem do dywidendy jest dzień sesji giełdowej, dla której rozliczenie transakcji na niej zawartych przypada w dniu ustalenia prawa do dywidendy.
Inwestor chcąc skorzystać z prawa do dywidendy musi kupić akcje z prawem do dywidendy najpóźniej ostatniego dnia uprawniającego do ich nabycia z ww. prawem. Nie musi jednak "trzymać" tych akcji aż do dnia ustalenia prawa do dywidendy. Następnego dnia po ostatnim dniu uprawniającym do nabycia akcji z prawem do dywidendy może akcje sprzedać zachowując prawo do wypłaty dywidendy.
Wszystkie zlecenia na akcje "z prawem do dywidendy", które nie zostały zrealizowane ostatniego dnia uprawniającego do nabycia akcji z prawem do dywidendy (D) zostają po sesji anulowane.
Na następnej sesji giełdowej kurs akcji podawany jest z oznaczeniem "bd" (bez dywidendy).
Kursem odniesienia na pierwszą sesję po dniu D jest:
• 1. w systemie notowań ciągłych - ostatni kurs zamknięcia pomniejszony o wartość dywidendy na jedną akcję
• 2. w systemie notowań jednolitych - ostatni kurs jednolity pomniejszony o wartość dywidendy na jedną akcję.

Dogrywka – faza sesji giełdowej w notowaniach ciągłych i jednolitych. W notowaniach ciągłych dogrywka odbywa się w godzinach 16.10 – 16.20 i można na niej zawierać transakcje po kursie określonym na fixingu na zamknięcie.
W notowaniach jednolitych dogrywka odbywa się w godzinach 11.15-11.45, dla pierwszego fixingu, i 15.00-15.30 dla drugiego fixingu, i można na nią składać zlecenia i zawierać transakcje po cenie ustalonej na każdym z fixingów.

Fixing - faza sesji w systemie kursu jednolitego i w systemie notowań ciągłych, w której jest ustalany kurs. W systemie kursu jednolitego odbywa się to dwa razy dziennie o godz. 11.15 i 15.00, a w systemie notowań ciągłych występują: fixing na otwarcie (ustalany jest wtedy kurs otwarcia) o godz. 9.00, na rynku instrumentów pochodnych, i o godz. 10.00, na rynku kasowym, oraz fixing na zamknięcie (ustalany jest kurs zamknięcia) o godz. 16.00 zarówno dla instrumentów pochodnych, jak i rynku kasowego.

Formacja horyzontalna (trend boczny) – równowaga sił "byków i niedźwiedzi", niewielkie wahania cen.

Interwencja – faza sesji w systemie kursu jednolitego, odbywająca się w godz. 11.00-11.15 dla pierwszego i 14.45-15.00 dla drugiego fixingu. Polega ona na modyfikowaniu przez animatorów rynku wcześniej złożonych zleceń własnych w celu zwiększenia płynności danego papieru i zmniejszenia nierównowagi na rynku. Jeśli na danym papierze nie ma animatora rynku, wtedy wszyscy członkowie giełdy mogą modyfikować własne zlecenia. W takim przypadku można tylko zwiększać wolumen zlecenia, w zleceniach kupna można tylko zwiększać limit, a w zleceniach sprzedaży limit może być tylko mniejszy. Zarząd giełdy może zrezygnować z przeprowadzania fazy interwencji.

Kapitalizacja rynkowa spółki – iloczyn kursu giełdowego i liczby akcji.

Kontrakty terminowe (futures) – papier wartościowy, którego cena jest zależna od kursu instrumentu bazowego przypisanego danemu kontraktowi. Jest to umowa, w której sprzedający zobowiązuje się sprzedać określony instrument bazowy za ściśle okreąloną cenę w ściśle określonym terminie, a kupujący zobowiązuje się kupić ten instrument za tę samą cenę, w tym samym terminie.

Kurs odniesienia – kurs, względem którego wyznaczane jest maksymalne odchylenie kursu. W notowaniach jednolitych kursem odniesienia jest ostatni kurs jednolity danego papieru. W notowaniach ciągłych kurs wyznaczony w trakcie fixingu na otwarcie lub w trakcie równoważenia na otwarciu, staje się kursem odniesienia. W przypadku instrumentów, dla których w trakcie fixingu na otwarcie nie został wyznaczony kurs otwarcia, kursem odniesienia jest kurs zamknięcia z poprzedniej sesji.

Kurs otwarcia/ zamknięcia – kurs, po jakim zawierane są transakcje na otwarcie/ zamknięcie notowań ciągłych.

Notowania jednolite – notowania, w trakcie których ogłaszany jest tylko jeden kurs dla danego papieru wartościowego.

Notowania ciągłe – notowania, w trakcie których kurs papieru wartościowego może się zmieniać ciągle.

Opcja – prawo do nabycia lub sprzedaży instrumentu bazowego po z góry określonej cenie (kurs wykonania). Nabywca opcji nie składa depozytu zabezpieczającego, a więc jego ryzyko jest ograniczone do ceny rynkowej opcji.

Obligacja – papier wartościowy potwierdzający dług emitenta obligacji względem właściciela obligacji. Emitent zobowiązuje się do zapłacenia właścicielowi określonego świadczenia (kwota długu powiększona o odsetki) w określonym terminie.

Opór – poziom cenowy, gdzie presja podaży jest wystarczając silna, by zatrzymać trend wzrostowy lub spowodować jego odwrócenie. Gdy trend dociera do poziomu oporu, zatrzymuje się lub spada w dół.

Papier wartościowy – dokument stwierdzający, że jego właścicielowi przysługują określone prawa majątkowe.

Parkiet – wyodrębnione w siedzibie giełdy miejsce gdzie zawierane są transakcje.

1

2

z

2